Grab: Difference between revisions
From Drveće govori
No edit summary |
No edit summary |
||
| Line 24: | Line 24: | ||
<div style="flex: 2 1 320px; text-align: left;"> | <div style="flex: 2 1 320px; text-align: left;"> | ||
'''Grab''' (obični grab) je izuzetno žilavo i dugovečno listopadno drvo srednje veličine. Naučni naziv roda potiče od starog rimskog imena, dok specifični epitet ''betulus'' (brezin) ukazuje na | '''Grab''' (obični grab) je izuzetno žilavo i dugovečno listopadno drvo srednje veličine. Naučni naziv roda potiče od starog rimskog imena, dok specifični epitet ''betulus'' (brezin) ukazuje na sličnost njegovih listova sa lišćem breze. | ||
=== 🌳 Morfologija i rast === | === 🌳 Morfologija i rast === | ||
* <span style="color: #000000;">'''Stablo i kora:''' Dostiže visinu od '''10 do 20 metara'''. Deblo je prepoznatljivo po tome što je često nepravilno, „mišićavo" i sa uzdužnim žlebovima. Kora ostaje '''glatka i svetlosiva''' čak i kod starijih stabala.</span> | * <span style="color: #000000;">'''Stablo i kora:''' Dostiže visinu od '''10 do 20 metara'''. Deblo je prepoznatljivo po tome što je često nepravilno, „mišićavo" i sa uzdužnim žlebovima. Kora ostaje '''glatka i svetlosiva''' čak i kod starijih stabala.</span> | ||
=== 🍃 Listovi === | === 🍃 Listovi === | ||
* <span style="color: #000000;">Naizmenični i jajasti. U jesen lišće dobija ''' | * <span style="color: #000000;">Naizmenični i jajasti. U jesen lišće dobija '''zlatnožutu boju''', a specifičnost je što suvo lišće često ostaje na granama sve do narednog proleća.</span> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 53: | Line 52: | ||
=== 🌿 Uslovi gajenja i primena === | === 🌿 Uslovi gajenja i primena === | ||
<span style="color: #000000;">Grab ima umeren rast (oko 35 cm godišnje u visinu). Odlično podnosi duboku senku i orezivanje, zbog čega je | <span style="color: #000000;">Grab ima umeren rast (oko 35 cm godišnje u visinu). Odlično podnosi duboku senku i orezivanje, zbog čega je izvrsna domaća vrsta za formiranje gustih, neprobojnih '''živih ograda''' i zelenih lavirinata u parkovima. Preporučuje se i kao otporna alternativa šimširu, koji je danas ugrožen od šimširovog moljca.</span> | ||
</div> | </div> | ||
Revision as of 18:59, 1 July 2026
Grab (Carpinus betulus)
Grab
Carpinus betulus L.
- Porodica: Betulaceae (Breze)
Grab (obični grab) je izuzetno žilavo i dugovečno listopadno drvo srednje veličine. Naučni naziv roda potiče od starog rimskog imena, dok specifični epitet betulus (brezin) ukazuje na sličnost njegovih listova sa lišćem breze.
🌳 Morfologija i rast
- Stablo i kora: Dostiže visinu od 10 do 20 metara. Deblo je prepoznatljivo po tome što je često nepravilno, „mišićavo" i sa uzdužnim žlebovima. Kora ostaje glatka i svetlosiva čak i kod starijih stabala.
🍃 Listovi
- Naizmenični i jajasti. U jesen lišće dobija zlatnožutu boju, a specifičnost je što suvo lišće često ostaje na granama sve do narednog proleća.
List graba
🌸 Cvet i plod
- Cvetanje: Grab je jednodomna biljka. Muški i ženski cvetovi su sakupljeni u neupadljive rese koje se otvaraju u proleće, istovremeno sa listanjem.
- Plod: Mala, tvrda orašica koja je pričvršćena za karakteristični trorežnjeviti listić. Plodovi vise u gustim, svetlozelenim grozdovima i sazrevaju u oktobru.
🌿 Uslovi gajenja i primena
Grab ima umeren rast (oko 35 cm godišnje u visinu). Odlično podnosi duboku senku i orezivanje, zbog čega je izvrsna domaća vrsta za formiranje gustih, neprobojnih živih ograda i zelenih lavirinata u parkovima. Preporučuje se i kao otporna alternativa šimširu, koji je danas ugrožen od šimširovog moljca.
🪵 Zanimljivost: Gvozdeno drvo
Drvo graba je toliko teško, gusto i tvrdo da se u narodu često naziva „gvozdeno drvo". Kroz istoriju se koristilo za elemente koji trpe najveća naprezanja — zupčanike na vodenicama, alat i kolske osovine.
