Ruža
Ruža (Rosa sp.)
- Porodica: Rosaceae (Ruže)
Ruža je rod listopadnog, ređe zimzelenog žbunja iz porodice ruža, rasprostranjen širom severne hemisfere. Rod broji preko 100 divljih vrsta, a vekovima unazad je i osnova za hiljade plemenitih, gajenih sorti ruža u hortikulturi.
🌳 Morfologija i rast
- Habitus: Trnovit žbun, u zavisnosti od vrste visine od 1 do 5 metara, uspravnog, penjačkog ili puzećeg rasta. Grane su obrasle oštrim, često srpasto povijenim trnovima koji štite biljku od biljojeda.
🌱 Koren
- Snažan i dobro razvijen korenov sistem, koji većini vrsta omogućava opstanak i na siromašnim, kamenitim terenima.
🍃 Listovi
- Naizmenični, neparno perasto složeni, sastavljeni obično od 5 do 9 jajastih, po obodu nazubljenih listića.
🌸 Cvetanje
- Cveta uglavnom u proleće i leto. Cvetovi su petolisni kod divljih vrsta (kod plemenitih sorti često i punijeg, umnoženog broja latica), mirisni, u širokom spektru boja od bele, preko ružičaste i crvene, do žute.
🍒 Plod
- Plod, poznat pod narodnim nazivom šipak, nastaje od zadebljalog cvetnog ložišta koje u sebi krije mnogobrojne sitne, dlakave oraščiće, prave plodove biljke. Šipak je bogat vitaminom C i tradicionalno se koristi za čajeve, sirupe i džemove.
🍂 Uslovi za uzgoj
Većina vrsta je nezahtevna i otporna, dobro podnosi sunčane položaje i različite tipove zemljišta, mada plemenite gajene sorte često zahtevaju više nege i zaštite od bolesti.
👑 Zanimljivost: Cvet careva i ratova
Ruža je vekovima simbol lepote, ljubavi i moći, prisutan u umetnosti, mitologiji i heraldici gotovo svih civilizacija. Čuveni sukob za englesku krunu u 15. veku, poznat kao „Rat ruža", dobio je ime upravo po grbovima suprotstavljenih dinastija, beloj ruži Jorka i crvenoj ruži Lankastera. Danas je ruža nacionalni cvet više zemalja i ostaje jedan od najgajenijih i najprepoznatljivijih cvetova na svetu.
