Atlaski kedar
Atlaski kedar (Cedrus atlantica)
- Porodica: Pinaceae (Borovi)
Atlaski kedar je visoko, impozantno zimzeleno drvo iz porodice borova (Pinaceae). Sam naučni naziv roda Cedrus potiče od grčke reči keo, što znači „goreti", jer se ovo mirisno drvo u drevnim vremenima koristilo za kađenje i religijske obrede. Epitet vrste atlantica upućuje na planine Atlas u severozapadnoj Africi (na teritoriji današnjeg Maroka i Alžira), odakle ova vrsta i potiče.
🌳 Morfologija i rast
- Dimenzije i krošnja: U svom prirodnom staništu dostiže impresivnu visinu do 40 metara, dok prečnik moćnog debla može iznositi i do 2 metra. Sa starošću, krošnja postaje široka, raskošna i ravnog vrha.
- Dve vrste grančica: Kedar na specifičan način raspoređuje svoje četine kombinujući dve vrste grančica:
🍃 Četine
- Četine su krute, oštre i prepoznatljive plavo-zelene ili srebrnasto-sive boje.
🌲 Šišarke
- Atlaski kedar je jednodomna vrsta, kod koje se muški i ženski reproduktivni organi razvijaju na istoj jedinki. Muške šišarke su u obliku uspravnih, žućkastih resa.
- Mlade ženske šišarke su veoma sitne. Tokom dve do tri godine, one prerastaju u krupne, odrvenele i jajaste šišarke koje stoje uspravno na granama.
- Kada potpuno sazru, šišarke se ne otvaraju, već se kompletno raspadaju još na samim granama. Na grani kao svedok ostaje samo uspravno, kruto i ogoljeno drveno vreteno.
🛡️ Otpornost i primena
Atlaski kedar je izrazita vrsta svetla (heliofit) i preferira alkalna, krečnjačka zemljišta. Važi za najotpornijeg predstavnika među svim kedrovima na svetu. Poseduje visoku otpornost na aerozagađenje, fabričke gasove i gradski smog, zbog čega raste relativno brzo i u urbanim sredinama.
🏛️ Zanimljivost: Mirisno drvo koje prkosi vekovima i moljcima
Drvo atlaskog kedra je od davnina poznato po svom prelepom, balzamičnom mirisu i neverovatnoj trajnosti. Zbog visokog procenta prirodnih smola i eteričnih ulja, ovo drvo je prirodno imuno na truljenje, termite, gljivice i moljce. Fascinantno je da eterično ulje atlaskog kedra i danas predstavlja jedan od najvažnijih sastojaka u industriji parfema, dajući im postojanu, toplu i plemenitu drvenastu notu.
