Agava
Agava (Agave americana)
- Porodica: Asparagaceae (Šparglice)
Agava je rod sukulentnih biljaka koji broji više od 200 vrsta i pripada porodici šparglica. Vrsta Agave americana (američka agava), poznata i kao „biljka veka", potiče iz sušnih predela Meksika i juga Sjedinjenih Američkih Država. Odlično se adaptirala na mediteranske uslove, gde se često može videti kao dekorativni element u priobalnim i toplijim krajevima.
🌳 Morfologija i rast
- Habitus: Raste kao velika, raskošna rozeta mesnatih listova. Iako se često pogrešno smatra kaktusom, ona je trajna zeljasta biljka i sukulent, što znači da poseduje specijalizovana tkiva za skladištenje vode, koja joj omogućavaju preživljavanje u uslovima dugotrajne suše.
🍃 Listovi
- Listovi su sabljasti, debeli i čvrsti, sivo-zelene ili plavičasto-zelene boje, dužine i do 2 metra. Ivice su naoružane snažnim, zakrivljenim trnovima, a na samom vrhu lista nalazi se jedan vrlo oštar terminalni trn.
🌸 Cvetanje
- Agave americana je monokarpska biljka, cveta samo jednom u životu, nakon čega matična rozeta odumire. Vegetativni period pre cvetanja traje od 10 do 30 godina. Kada nastupi trenutak cvetanja, razvija se impresivna cvetna drška visoka 5 do 8 metara, na čijem vrhu se formiraju velike metličaste cvasti sa brojnim zvonolikim, žuto-zelenim cvetovima.
🌰 Plod
- Plod je izdužena čaura sa semenom. Ipak, u prirodi se agava češće širi vegetativno, putem izdanaka koji niču oko osnove matične biljke, jer izvan svog prirodnog areala nema prirodnih oprašivača (slepih miševa i kolibrija) koji bi omogućili oplodnju.
🍂 Uslovi gajenja i primena
Agava je izuzetno otporna na sušu i visoke temperature zahvaljujući specijalizovanom CAM metabolizmu, koji joj omogućava da stome otvara noću radi preuzimanja ugljen-dioksida, dok ih tokom dana drži zatvorenim kako bi sprečila isparavanje vode. Traži sunčane položaje i dobro drenirano zemljište. Zbog svog egzotičnog izgleda, nezaobilazan je detalj u pejzažnoj arhitekturi mediteranskih vrtova.
🕰️ Zanimljivost: „Stoletna biljka"
Naziv „biljka veka" (century plant) potiče iz narodnog verovanja da agava cveta tek nakon 100 godina. Iako je njen životni vek znatno kraći, ovaj mit svedoči o retkosti i spektakularnosti njenog cvetanja. U kulturama iz kojih potiče, agava ima dugu istoriju upotrebe, od proizvodnje grubih tekstilnih vlakana do pravljenja tradicionalnog napitka pulque, koji se dobija fermentacijom soka (aguamiel) skupljenog iz cvastnog stabla pre nego što biljka procveta.
