Sorbus
Sorbus (Hedlundia mougeotii)
- Porodica: Rosaceae (Ruže)
Sorbus je listopadno drvo ili žbun iz porodice ruža, koje potiče iz planinskih predela zapadne i centralne Evrope, od Pirineja preko Alpa do Austrije, sa najsevernijim rasprostranjenjem u planinama Vogezi u Francuskoj. Vrstu je oko 1850. godine otkrio francuski botaničar Žan-Batist Mužo, po kome je i dobila naučni naziv.
🌳 Morfologija i rast
- Stablo: Raste kao žbun ili nisko drvo, obično 8 do 10 metara visine, ređe i do 20 metara, često sa više stabala odjednom. Kora je siva, krošnja gusta i široko jajolika, sa brojnim uspravnim granama.
🍃 Listovi
Sjajni, tamnozeleni na licu, gusto belo dlakavi na naličju, dužine 6 do 10 cm. Plitko su usečeni, sa 7 do 12 pari zaobljenih režnjeva okrenutih ka vrhu lista, testerasto nazubljenog oboda. U jesen dobijaju neupadljivu, sivo-braon boju.
🌸 Cvetanje
- Cveta krajem proleća. Cvetovi su beli, prečnika oko 1 cm, sa pet latica i dvadesetak žućkastobelih prašnika, sakupljeni u štitaste cvasti prečnika 5 do 10 cm.
🍒 Plod
- Okruglasta jabučica prečnika 10 do 12 mm, jarko crvene boje, koja sazreva sredinom jeseni. Suvkast je i nije naročito ukusan za ljude, ali ga rado jedu ptice, koje pomažu rasejavanju semena.
🍂 Uslovi za uzgoj
Vrsta prirodno naseljava planinske i brdske predele, uspevajući na kamenitim, krečnjačkim terenima. Otporna je na hladnoću i vetar.
🧬 Zanimljivost: Biljka bez oca
Sorbus (Hedlundia mougeotii) je nastao prirodnim ukrštanjem dve srodne vrste, mukinje (Sorbus aria) i jarebike (Sorbus aucuparia). Ono što ga čini posebno zanimljivim jeste da je tetraploidna i apomiktička vrsta, što znači da razmnožava seme bez potrebe za oplodnjom, pa svako novo stablo nosi identičan genetski zapis kao i biljka majka. Zahvaljujući ovom neobičnom načinu razmnožavanja, hibridna kombinacija osobina jednom nastala ostaje trajno „zamrznuta" i prenosi se iz generacije u generaciju bez mešanja sa drugim vrstama.
