Mahonija
Mahonija (Mahonia aquifolium)
- Porodica: Berberidaceae (Žutike)
Mahonija je zimzeleni žbun iz porodice žutika, poreklom sa zapadne obale Severne Amerike. Naučni epitet aquifolium znači „bodljikavog lista", isti epitet nosi i božikovina (Ilex aquifolium), zbog sličnog izgleda listova.
🌳 Morfologija i rast
- Habitus: Grmolikog rasta, dostiže visinu do 1 do 1,5 metra. Kora je tamnosmeđa, grane su bez trnova.
🌱 Koren
Koren je karakteristično intenzivno žute boje, po čemu se ova biljka lako prepoznaje i u narodnoj medicini.
🍃 Listovi
Neparno perasto složeni, sastavljeni od 5 do 9 kožastih, sjajnih i bodljikavih listića, po obodu nazubljenih poput lista božikovine. Tokom cele godine su tamnozeleni, a zimi poprimaju bronzano-crvenu boju.
🌸 Cvetanje
- Cveta obilno, oko mesec dana, u periodu od marta do juna. Cvetovi su zlatnožuti, mirisni, zvonoliki, skupljeni u uspravne, guste grozdaste cvasti. Odlična je medonosna biljka.
🍒 Plod
- Plavkasto-crna bobica, prečnika do 1 cm, sa karakterističnim izgledom, nalik pravom grožđu, po čemu je u engleskom govornom području dobila naziv „Oregon grape". Sirov plod je blago otrovan zbog prisustva alkaloida berberina, ali sazrevanjem njegov sadržaj opada, pa se zreo plod može koristiti za pravljenje vina, likera, želea i kolača.
🍂 Uslovi za uzgoj
Mahonija nije izbirljiva, dobro podnosi i sunce i senku, kao i gradsko zagađenje, dim i prašinu. Otporna je na sušu i mraz, dobro uspeva na krečnjačkim podlogama, a raste relativno sporo.
🌿 Zanimljivost: Žuti koren, lekovita biljka
Kora korena mahonije sadrži alkaloide, pre svega berberin, zbog čega je koren iznutra upadljivo žute boje. Ovu biljku su severnoamerički starosedeoci vekovima koristili u narodnoj medicini, žvakali su sušene bobice kao blagi laksativ. Danas se ekstrakti mahonije koriste u tretmanu hroničnih kožnih oboljenja, poput ekcema i psorijaze, a naziv roda dat je u čast američkom hortikulturisti Bernardu Mekmahonu.
