Jorgovan: Difference between revisions
No edit summary |
No edit summary |
||
| Line 8: | Line 8: | ||
{| style="float: right; width: 320px; max-width: 100%; margin: 0 0 20px 20px; border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #fdfaf1; padding: 5px; border-radius: 8px; box-sizing: border-box; color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;" | {| style="float: right; width: 320px; max-width: 100%; margin: 0 0 20px 20px; border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #fdfaf1; padding: 5px; border-radius: 8px; box-sizing: border-box; color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;" | ||
| style="text-align: center | | style="text-align: center;" | [[File:Jorgovan.JPG|300px|border|Cvasti jorgovana]] | ||
|- | |- | ||
| style="padding: 10px; background: #fff9e6; border-radius: 5px; color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;" | | | style="padding: 10px; background: #fff9e6; border-radius: 5px; color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;" | | ||
| Line 42: | Line 42: | ||
<div style="clear: both;"></div> | <div style="clear: both;"></div> | ||
</div> | </div> | ||
vrati se na ovu prvu verziju, ona se normalno ponašala, samo smanji sliku unutar boksa | |||
Revision as of 14:40, 12 June 2026
Jorgovan (Syringa vulgaris)
|
|
Jorgovan
Syringa vulgaris L.
|
Jorgovan je popularan rod od oko 20 vrsta cvetnica koji pripada porodici maslina. Njegov prirodni areal obuhvata delove jugoistočne Evrope i Male Azije, a vrsta Syringa vulgaris (obični jorgovan) najbrojniji je i najpoznatiji predstavnik ovog roda na našim prostorima.
🌳 Morfologija i rast
- Stablo i kora: Raste kao grm ili malo listopadno drvo visine do 10 metara, sa stabljikama prečnika do 30 cm. Kora izdanaka se menja tokom starenja — od zelene i glatke u mladosti, do tamnijih tonova koji se ljuspaju kod starijih grana.
- Listovi: Uglavnom su srcoliki, bez dlačica i režnjeva, sa naglašenim šiljatim vrhom. Smešteni su na kratkim drškama, pri čemu je lice lista primetno tamnije zeleno u odnosu na njegovo naličje.
- Pupoljci: Ovalnog su oblika i imaju karakterističan zašiljen vrh.
🌸 Cvet i plod
- Cvetanje: Jorgovan cveta od aprila do maja. Pojedinačni cvetovi su sitni, ali su grupisani u velike, guste grozdaste cvasti dužine oko 20 cm.
- Boja i miris: Iako je uobičajena boja ljubičasta, jorgovan se često javlja u roze, beloj, žutoj, pa čak i u boji trule višnje. Poznat je po svom intenzivnom i opojnom mirisu koji privlači brojne oprašivače.
- Plod: Plod je dvodelna čaura sa šiljatim vrhom, koja se u jesen otvara uzdužno na dva dela kako bi oslobodila seme.
🌿 Uslovi gajenja i primena
Jorgovan je skroman u pogledu zemljišta, ali traži sunčane ili polusenovite položaje. Izuzetno dobro podnosi niske zimske temperature. Zbog raskošnog prolećnog cvetanja, nezaobilazan je ukras u baštama, parkovima i živim ogradama.
💜 Zanimljivost: Dolina jorgovana
U srpskoj istoriji i tradiciji jorgovan zauzima posebno mesto zahvaljujući legendi o Dolini jorgovana u dolini reke Ibar. Prema predanju, srpski kralj Stefan Uroš I naredio je da se cela dolina zasadi jorgovanima u znak ljubavi prema svojoj budućoj supruzi, francuskoj princezi Jeleni Anžujskoj, kako bi je predeo podsećao na rodnu Provansu.
vrati se na ovu prvu verziju, ona se normalno ponašala, samo smanji sliku unutar boksa
