Jorgovan: Difference between revisions
No edit summary |
No edit summary |
||
| Line 1: | Line 1: | ||
__NOTOC__ | __NOTOC__ | ||
<div style="background-color: #c4df96; padding: 25px; border-radius: 15px; border: 1px solid #b3ce85; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif; color: #000000; line-height: 1.7;"> | |||
== Jorgovan (''Syringa vulgaris__NOTOC__ | |||
<div style="background-color: #c4df96; padding: 25px; border-radius: 15px; border: 1px solid #b3ce85; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif; color: #000000; line-height: 1.7;"> | <div style="background-color: #c4df96; padding: 25px; border-radius: 15px; border: 1px solid #b3ce85; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif; color: #000000; line-height: 1.7;"> | ||
== Jorgovan (''Syringa vulgaris'') == | == Jorgovan (''Syringa vulgaris'') == | ||
<div style="max-width: 900px; text-align: left; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;"> | |||
<div class="tright" style="width: 320px; max-width: 100%; margin: 0 0 20px 20px; box-sizing: border-box;"> | |||
{| style="width: 100%; border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #fdfaf1; padding: 5px; border-radius: 8px; box-sizing: border-box; color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;" | |||
| style="text-align: center;" | [[File:Jorgovan.JPG|class=mw-fill|style="width: 100%; height: auto; display: block;"|Cvasti jorgovana]] | |||
|- | |||
| style="padding: 10px; background: #fff9e6; border-radius: 5px; color: #000000;" | | |||
<div style="text-align: center; font-weight: bold; font-size: 1.2em; margin-bottom: 5px;">Jorgovan</div> | |||
<div style="text-align: center; font-style: italic;">Syringa vulgaris L.</div> | |||
<hr style="border: 0; border-top: 1px solid #7b1fa2;"> | |||
* '''Porodica:''' Oleaceae (Masline) | |||
* '''Visina:''' do 10 m | |||
* '''Karakteristika:''' Intenzivan miris | |||
|} | |||
</div> | |||
'''Jorgovan''' je popularan rod od oko 20 vrsta cvetnica koji pripada porodici maslina. Njegov prirodni areal obuhvata delove jugoistočne Evrope i Male Azije, a vrsta ''Syringa vulgaris'' (obični jorgovan) najbrojniji je i najpoznatiji predstavnik ovog roda na našim prostorima. | |||
=== 🌳 Morfologija i rast === | |||
* '''Stablo i kora:''' Raste kao grm ili malo listopadno drvo visine do 10 metara. Kora izdanaka se menja tokom starenja. | |||
* '''Listovi:''' Uglavnom su srcoliki, bez dlačica i režnjeva, sa naglašenim šiljatim vrhom. | |||
* '''Pupoljci:''' Ovalnog su oblika i imaju karakterističan zašiljen vrh. | |||
=== 🌸 Cvet i plod === | |||
* '''Cvetanje:''' Jorgovan cveta od aprila do maja u velikim grozdastim cvastima. | |||
* '''Boja i miris:''' Poznat po svom intenzivnom i opojnom mirisu. | |||
* '''Plod:''' Plod je dvodelna čaura sa šiljatim vrhom. | |||
=== 🌿 Uslovi gajenja i primena === | |||
Jorgovan je skroman u pogledu zemljišta, ali traži sunčane ili polusenovite položaje. Izuzetno dobro podnosi niske zimske temperature. | |||
<div style="max-width: 600px; margin: 25px 0; padding: 15px; border: 1px solid #d1c4e9; border-left: 5px solid #7b1fa2; background-color: #fffdf5; border-radius: 4px; color: #000000;"> | |||
<span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">💜</span> '''Zanimljivost: Dolina jorgovana''' | |||
<p>U srpskoj istoriji jorgovan zauzima posebno mesto zahvaljujući legendi o Dolini jorgovana u dolini reke Ibar, koju je kralj Stefan Uroš I zasadio u znak ljubavi prema Jeleni Anžujskoj.</p> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div style="clear: both;"></div> | |||
</div>'') == | |||
__NOTOC__ | __NOTOC__ | ||
Revision as of 14:35, 12 June 2026
== Jorgovan (Syringa vulgaris
Jorgovan (Syringa vulgaris)
|
|
Jorgovan
Syringa vulgaris L.
|
Jorgovan je popularan rod od oko 20 vrsta cvetnica koji pripada porodici maslina. Njegov prirodni areal obuhvata delove jugoistočne Evrope i Male Azije, a vrsta Syringa vulgaris (obični jorgovan) najbrojniji je i najpoznatiji predstavnik ovog roda na našim prostorima.
🌳 Morfologija i rast
- Stablo i kora: Raste kao grm ili malo listopadno drvo visine do 10 metara. Kora izdanaka se menja tokom starenja.
- Listovi: Uglavnom su srcoliki, bez dlačica i režnjeva, sa naglašenim šiljatim vrhom.
- Pupoljci: Ovalnog su oblika i imaju karakterističan zašiljen vrh.
🌸 Cvet i plod
- Cvetanje: Jorgovan cveta od aprila do maja u velikim grozdastim cvastima.
- Boja i miris: Poznat po svom intenzivnom i opojnom mirisu.
- Plod: Plod je dvodelna čaura sa šiljatim vrhom.
🌿 Uslovi gajenja i primena
Jorgovan je skroman u pogledu zemljišta, ali traži sunčane ili polusenovite položaje. Izuzetno dobro podnosi niske zimske temperature.
💜 Zanimljivost: Dolina jorgovana
U srpskoj istoriji jorgovan zauzima posebno mesto zahvaljujući legendi o Dolini jorgovana u dolini reke Ibar, koju je kralj Stefan Uroš I zasadio u znak ljubavi prema Jeleni Anžujskoj.
|
|
|
Jorgovan
Syringa vulgaris L.
|
Jorgovan je popularan rod od oko 20 vrsta cvetnica koji pripada porodici maslina. Njegov prirodni areal obuhvata delove jugoistočne Evrope i Male Azije, a vrsta Syringa vulgaris (obični jorgovan) najbrojniji je i najpoznatiji predstavnik ovog roda na našim prostorima.
🌳 Morfologija i rast
- Stablo i kora: Raste kao grm ili malo listopadno drvo visine do 10 metara, sa stabljikama prečnika do 30 cm. Kora izdanaka se menja tokom starenja — od zelene i glatke u mladosti, do tamnijih tonova koji se ljuspaju kod starijih grana.
- Listovi: Uglavnom su srcoliki, bez dlačica i režnjeva, sa naglašenim šiljatim vrhom. Smešteni su na kratkim drškama, pri čemu je lice lista primetno tamnije zeleno u odnosu na njegovo naličje.
- Pupoljci: Ovalnog su oblika i imaju karakterističan zašiljen vrh.
🌸 Cvet i plod
- Cvetanje: Jorgovan cveta od aprila do maja. Pojedinačni cvetovi su sitni, ali su grupisani u velike, guste grozdaste cvasti dužine oko 20 cm.
- Boja i miris: Iako je uobičajena boja ljubičasta, jorgovan se često javlja u roze, beloj, žutoj, pa čak i u boji trule višnje. Poznat je po svom intenzivnom i opojnom mirisu koji privlači brojne oprašivače.
- Plod: Plod je dvodelna čaura sa šiljatim vrhom, koja se u jesen otvara uzdužno na dva dela kako bi oslobodila seme.
🌿 Uslovi gajenja i primena
Jorgovan je skroman u pogledu zemljišta, ali traži sunčane ili polusenovite položaje. Izuzetno dobro podnosi niske zimske temperature. Zbog raskošnog prolećnog cvetanja, nezaobilazan je ukras u baštama, parkovima i živim ogradama.
💜 Zanimljivost: Dolina jorgovana
U srpskoj istoriji i tradiciji jorgovan zauzima posebno mesto zahvaljujući legendi o Dolini jorgovana u dolini reke Ibar. Prema predanju, srpski kralj Stefan Uroš I naredio je da se cela dolina zasadi jorgovanima u znak ljubavi prema svojoj budućoj supruzi, francuskoj princezi Jeleni Anžujskoj, kako bi je predeo podsećao na rodnu Provansu.
