Orah: Difference between revisions
From Drveće govori
No edit summary |
No edit summary |
||
| Line 29: | Line 29: | ||
* <span style="color: #000000;">'''Dimenzije:''' Najčešće dostiže visinu od 20 do 30 metara (ređe i do 35 m), sa stablom prečnika i do 2 metra. U slobodnom prostoru formira kratko deblo i veoma široku, bogatu krošnju, dok je u gustim šumama primetno viši i uži.</span> | * <span style="color: #000000;">'''Dimenzije:''' Najčešće dostiže visinu od 20 do 30 metara (ređe i do 35 m), sa stablom prečnika i do 2 metra. U slobodnom prostoru formira kratko deblo i veoma široku, bogatu krošnju, dok je u gustim šumama primetno viši i uži.</span> | ||
* <span style="color: #000000;">'''Kora:''' U mladosti je glatka i siva, dok kod starijih stabala postaje duboko uzdužno ispucala.</span> | * <span style="color: #000000;">'''Kora:''' U mladosti je glatka i siva, dok kod starijih stabala postaje duboko uzdužno ispucala.</span> | ||
* <span style="color: #000000;"> | |||
=== 🍃 Listovi === | |||
* <span style="color: #000000;">Neparno perasto složeni, sastoje se od 5 do 9 liski. Za razliku od drugih vrsta oraha, liske domaćeg oraha imaju '''ceo, gladak obod''' i ispuštaju karakterističan aromatičan miris pri trljanju.</span> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 46: | Line 48: | ||
<div style="flex: 2 1 300px; color: #000000;"> | <div style="flex: 2 1 300px; color: #000000;"> | ||
=== 🌸 | === 🌸 Cvetanje === | ||
* <span style="color: #000000;"> | * <span style="color: #000000;">Orah je jednodomna biljka, muški i ženski cvetovi su na istom stablu. Muški cvetovi formiraju viseće rese, dok su ženski sitni i nalaze se na vrhovima grančica. Cveta u proleće, uporedo sa listanjem.</span> | ||
* <span style="color: #000000;"> | |||
=== 🌿 Plod === | |||
* <span style="color: #000000;">Botanički gledano, plod je '''koštunica'''. Spoljašnji zeleni, mesnati omotač s jeseni puca i otkriva tvrdu, drvenastu ljusku u kojoj se nalazi veoma hranljivo jezgro. Plodovi sazrevaju u septembru i oktobru.</span> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 77: | Line 81: | ||
<div style="max-width: 600px; margin: 25px 0; padding: 15px; border: 1px solid #d7ccc8; border-left: 5px solid #8d6e63; background-color: #fffdf5; border-radius: 4px; color: #000000; box-shadow: 0 5px 10px rgba(0,0,0,0.1);"> | <div style="max-width: 600px; margin: 25px 0; padding: 15px; border: 1px solid #d7ccc8; border-left: 5px solid #8d6e63; background-color: #fffdf5; border-radius: 4px; color: #000000; box-shadow: 0 5px 10px rgba(0,0,0,0.1);"> | ||
<span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">🌿</span> '''Zanimljivost: Zašto je orah "usamljenik"?''' | <span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">🌿</span> '''Zanimljivost: Zašto je orah "usamljenik"?''' | ||
<p style="margin-top: 5px; color: #000000;">Orah je majstor alelopatije | <p style="margin-top: 5px; color: #000000;">Orah je majstor alelopatije, procesa u kojem biljka putem korena, ljuske ploda i opalog lišća luči supstancu zvanu '''juglon'''. Ova prirodna hemikalija deluje kao svojevrsni herbicid koji sprečava rast drugih biljaka u neposrednoj blizini oraha. Zbog toga se često čini da orah u prirodi tera druge biljke od sebe kako bi obezbedio prostor i hranljive materije isključivo za svoju krošnju.</p> | ||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
Revision as of 14:25, 5 July 2026
Orah (Juglans regia)
Orah
Juglans regia L.
- Porodica: Juglandaceae (Orasi)
Orah, poznat i kao domaći ili kraljevski orah, impozantno je listopadno drvo prepoznatljivo po svojoj snazi i dugovečnosti. Najbolje uspeva na otvorenim prostorima gde može u potpunosti da razvije svoju raskošnu krošnju.
🌳 Morfologija i rast
- Dimenzije: Najčešće dostiže visinu od 20 do 30 metara (ređe i do 35 m), sa stablom prečnika i do 2 metra. U slobodnom prostoru formira kratko deblo i veoma široku, bogatu krošnju, dok je u gustim šumama primetno viši i uži.
- Kora: U mladosti je glatka i siva, dok kod starijih stabala postaje duboko uzdužno ispucala.
🍃 Listovi
- Neparno perasto složeni, sastoje se od 5 do 9 liski. Za razliku od drugih vrsta oraha, liske domaćeg oraha imaju ceo, gladak obod i ispuštaju karakterističan aromatičan miris pri trljanju.
List oraha
🌸 Cvetanje
- Orah je jednodomna biljka, muški i ženski cvetovi su na istom stablu. Muški cvetovi formiraju viseće rese, dok su ženski sitni i nalaze se na vrhovima grančica. Cveta u proleće, uporedo sa listanjem.
🌿 Plod
- Botanički gledano, plod je koštunica. Spoljašnji zeleni, mesnati omotač s jeseni puca i otkriva tvrdu, drvenastu ljusku u kojoj se nalazi veoma hranljivo jezgro. Plodovi sazrevaju u septembru i oktobru.
Cvet oraha
🌿 Uslovi za uzgoj i specifičnosti
- Svetlost i toplota: Zahteva punu izloženost suncu i dugu, toplu vegetacionu sezonu.
- Osetljivost: Veoma je osetljiv na jake zimske mrazeve, kao i na kasne prolećne mrazeve koji lako oštećuju mlade cvetove i tek izlistale izdanke.
🌿 Zanimljivost: Zašto je orah "usamljenik"?
Orah je majstor alelopatije, procesa u kojem biljka putem korena, ljuske ploda i opalog lišća luči supstancu zvanu juglon. Ova prirodna hemikalija deluje kao svojevrsni herbicid koji sprečava rast drugih biljaka u neposrednoj blizini oraha. Zbog toga se često čini da orah u prirodi tera druge biljke od sebe kako bi obezbedio prostor i hranljive materije isključivo za svoju krošnju.
