Orah: Difference between revisions
From Drveće govori
No edit summary |
No edit summary |
||
| Line 29: | Line 29: | ||
* <span style="color: #000000;">'''Dimenzije:''' Najčešće dostiže visinu od 20 do 30 metara (ređe i do 35 m), sa stablom prečnika i do 2 metra. U slobodnom prostoru formira kratko deblo i veoma široku, bogatu krošnju, dok je u gustim šumama primetno viši i uži.</span> | * <span style="color: #000000;">'''Dimenzije:''' Najčešće dostiže visinu od 20 do 30 metara (ređe i do 35 m), sa stablom prečnika i do 2 metra. U slobodnom prostoru formira kratko deblo i veoma široku, bogatu krošnju, dok je u gustim šumama primetno viši i uži.</span> | ||
* <span style="color: #000000;">'''Kora:''' U mladosti je glatka i siva, dok kod starijih stabala postaje duboko uzdužno ispucala.</span> | * <span style="color: #000000;">'''Kora:''' U mladosti je glatka i siva, dok kod starijih stabala postaje duboko uzdužno ispucala.</span> | ||
* <span style="color: #000000;">'''Listovi:''' Listovi su neparno perasto složeni (sastoje se od 5–9 liski). Za razliku od drugih vrsta oraha, liske domaćeg oraha imaju '''ceo, gladak obod''' i ispuštaju karakterističan aromatičan miris pri trljanju.</span> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 44: | Line 45: | ||
<div style="flex: 2 1 300px; color: #000000;"> | <div style="flex: 2 1 300px; color: #000000;"> | ||
=== 🌸 Cvet i plod === | === 🌸 Cvet i plod === | ||
* <span style="color: #000000;">'''Cvetanje:''' Orah je jednodomna biljka (muški i ženski cvetovi su na istom stablu). Muški cvetovi formiraju viseće rese, dok su ženski sitni i nalaze se na vrhovima grančica. Cveta u proleće, uporedo sa listanjem.</span> | * <span style="color: #000000;">'''Cvetanje:''' Orah je jednodomna biljka (muški i ženski cvetovi su na istom stablu). Muški cvetovi formiraju viseće rese, dok su ženski sitni i nalaze se na vrhovima grančica. Cveta u proleće, uporedo sa listanjem.</span> | ||
* <span style="color: #000000;">'''Plod:''' Botanički gledano, plod je '''koštunica'''. Spoljašnji zeleni, mesnati omotač s jeseni puca i otkriva tvrdu, drvenastu ljusku u kojoj se nalazi veoma hranljivo jezgro. Plodovi sazrevaju u septembru i oktobru.</span> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 65: | Line 65: | ||
<div style="flex: 2 1 300px; color: #000000;"> | <div style="flex: 2 1 300px; color: #000000;"> | ||
* <span style="color: #000000;">''' | === 🌿 Uslovi za uzgoj i specifičnosti === | ||
* <span style="color: #000000;">'''Svetlost i toplota:''' Zahteva punu izloženost suncu i dugu, toplu vegetacionu sezonu.</span> | |||
* <span style="color: #000000;">'''Osetljivost:''' Veoma je osetljiv na jake zimske mrazeve, kao i na kasne prolećne mrazeve koji lako oštećuju mlade cvetove i tek izlistale izdanke.</span> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 72: | Line 74: | ||
<div style="clear: both;"></div> | <div style="clear: both;"></div> | ||
<div style="max-width: 600px; margin: 25px 0; padding: 15px; border: 1px solid #d7ccc8; border-left: 5px solid #8d6e63; background-color: #fffdf5; border-radius: 4px; color: #000000; box-shadow: 0 5px 10px rgba(0,0,0,0.1);"> | <div style="max-width: 600px; margin: 25px 0; padding: 15px; border: 1px solid #d7ccc8; border-left: 5px solid #8d6e63; background-color: #fffdf5; border-radius: 4px; color: #000000; box-shadow: 0 5px 10px rgba(0,0,0,0.1);"> | ||
Revision as of 11:55, 22 June 2026
Orah (Juglans regia)
Orah
Juglans regia L.
- Porodica: Juglandaceae (Orasi)
Orah, poznat i kao domaći ili kraljevski orah, impozantno je listopadno drvo prepoznatljivo po svojoj snazi i dugovečnosti. Najbolje uspeva na otvorenim prostorima gde može u potpunosti da razvije svoju raskošnu krošnju.
🌳 Morfologija i rast
- Dimenzije: Najčešće dostiže visinu od 20 do 30 metara (ređe i do 35 m), sa stablom prečnika i do 2 metra. U slobodnom prostoru formira kratko deblo i veoma široku, bogatu krošnju, dok je u gustim šumama primetno viši i uži.
- Kora: U mladosti je glatka i siva, dok kod starijih stabala postaje duboko uzdužno ispucala.
- Listovi: Listovi su neparno perasto složeni (sastoje se od 5–9 liski). Za razliku od drugih vrsta oraha, liske domaćeg oraha imaju ceo, gladak obod i ispuštaju karakterističan aromatičan miris pri trljanju.
List oraha
🌸 Cvet i plod
- Cvetanje: Orah je jednodomna biljka (muški i ženski cvetovi su na istom stablu). Muški cvetovi formiraju viseće rese, dok su ženski sitni i nalaze se na vrhovima grančica. Cveta u proleće, uporedo sa listanjem.
- Plod: Botanički gledano, plod je koštunica. Spoljašnji zeleni, mesnati omotač s jeseni puca i otkriva tvrdu, drvenastu ljusku u kojoj se nalazi veoma hranljivo jezgro. Plodovi sazrevaju u septembru i oktobru.
Cvet oraha
🌿 Uslovi za uzgoj i specifičnosti
- Svetlost i toplota: Zahteva punu izloženost suncu i dugu, toplu vegetacionu sezonu.
- Osetljivost: Veoma je osetljiv na jake zimske mrazeve, kao i na kasne prolećne mrazeve koji lako oštećuju mlade cvetove i tek izlistale izdanke.
🌿 Zanimljivost: Zašto je orah "usamljenik"?
Orah je majstor alelopatije – procesa u kojem biljka putem korena, ljuske ploda i opalog lišća luči supstancu zvanu juglon. Ova prirodna hemikalija deluje kao svojevrsni herbicid koji sprečava rast drugih biljaka u neposrednoj blizini oraha. Zbog toga se često čini da orah u prirodi "tera" druge biljke od sebe kako bi obezbedio prostor i hranljive materije isključivo za svoju krošnju.
