Krupnolisna lipa: Difference between revisions
From Drveće govori
No edit summary |
No edit summary |
||
| Line 1: | Line 1: | ||
__NOTOC__ | __NOTOC__ | ||
<div style="background-color: # | <div style="background-color: #ddffb2; padding: 25px; border-radius: 15px; border: 1px solid #b3ce85; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif; color: #000000; line-height: 1.7;"> | ||
== Krupnolisna lipa (''Tilia platyphyllos'') == | == Krupnolisna lipa (''Tilia platyphyllos'') == | ||
<div style="max-width: 900px; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif; color: #000000;"> | |||
<div style="max-width: 900px | |||
<div style="display: flex; flex-wrap: wrap; flex-direction: row-reverse; gap: 20px; align-items: flex-start; margin-bottom: 15px;"> | |||
'''Krupnolisna lipa''' je snažno i dugovečno listopadno drvo, prepoznatljivo po svom brzom rastu u mladosti i impresivnim dimenzijama. | <div style="flex: 1 1 280px; max-width: 320px; box-sizing: border-box;"> | ||
<div style="border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #fdfaf1; padding: 5px; border-radius: 8px; box-sizing: border-box;"> | |||
<div style="text-align: center;">[[File:Krupnolisna lipa d.jpg|class=mw-fill|style="width: 100%; height: auto; display: block;"|Krupnolisna lipa]]</div> | |||
<div style="padding: 8px; background: #fff9e6; border-radius: 5px; margin-top: 5px; color: #000000;"> | |||
<div style="text-align: center; font-weight: bold; font-size: 16px; margin-bottom: 3px;">Krupnolisna lipa</div> | |||
<div style="text-align: center; font-style: italic; font-size: 14px;">Tilia platyphyllos Scop.</div> | |||
<hr style="border: 0; border-top: 1px solid #ccc; margin: 6px 0;"> | |||
<ul style="list-style: none; padding: 0; margin: 0; background: transparent !important; font-size: 14px;"> | |||
<li style="background: transparent !important;">'''Porodica:''' Malvaceae (Slezovi)</li> | |||
</ul> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div style="flex: 2 1 320px; text-align: left;"> | |||
'''Krupnolisna lipa''' je snažno i dugovečno listopadno drvo, prepoznatljivo po svom brzom rastu u mladosti i impresivnim dimenzijama. | |||
=== 🌳 Morfologija i rast === | === 🌳 Morfologija i rast === | ||
* '''Dimenzije:''' Odrasla stabla najčešće dostižu visinu između 20 i 30 metara. Formira široku, gustu i zaobljenu krošnju koja pruža duboku hladovinu. | * <span style="color: #000000;">'''Dimenzije:''' Odrasla stabla najčešće dostižu visinu između 20 i 30 metara. Formira široku, gustu i zaobljenu krošnju koja pruža duboku hladovinu.</span> | ||
* '''Kora:''' U mladosti je glatka i siva, dok sa starošću postaje tamnija i uzdužno ispucala. | * <span style="color: #000000;">'''Kora:''' U mladosti je glatka i siva, dok sa starošću postaje tamnija i uzdužno ispucala.</span> | ||
* '''Listovi:''' Srcoliki su i krupni. Ključna botanička razlika u odnosu na sitnolisnu lipu je to što su listovi krupnolisne lipe sa naličja '''meko dlakavi po celoj površini''', a u pazuhu nerava imaju '''bele dlačice'''. | * <span style="color: #000000;">'''Listovi:''' Srcoliki su i krupni. Ključna botanička razlika u odnosu na sitnolisnu lipu je to što su listovi krupnolisne lipe sa naličja '''meko dlakavi po celoj površini''', a u pazuhu nerava imaju '''bele dlačice'''.</span> | ||
</div> | |||
</div> | |||
<div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 20px; align-items: flex-start; margin-top: 20px;"> | |||
<div style="flex: 1 1 280px; max-width: 320px; box-sizing: border-box;"> | |||
<div style="border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #fdfaf1; padding: 5px; border-radius: 8px; box-sizing: border-box;"> | |||
<div style="text-align: center;">[[File:Krupnolisna lipa c.jpg|class=mw-fill|style="width: 100%; height: auto; display: block;"|Cvet krupnolisne lipe]]</div> | |||
<div style="padding: 5px; text-align: center; font-style: italic; font-size: 0.9em; color: #000000; background: #fff9e6 !important;">Cvet krupnolisne lipe</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div style="flex: 2 1 300px; color: #000000;"> | |||
=== 🌼 Cvet i plod === | === 🌼 Cvet i plod === | ||
* '''Cvet:''' Cvetovi su bledožuti i veoma mirisni. Ova vrsta '''cveta najranije''' od svih lipa (početkom juna). Cvasti imaju dugački listić koji služi kao padobran za seme. | * <span style="color: #000000;">'''Cvet:''' Cvetovi su bledožuti i veoma mirisni. Ova vrsta '''cveta najranije''' od svih lipa (početkom juna). Cvasti imaju dugački listić koji služi kao padobran za seme.</span> | ||
* '''Plod:''' Drvenaste orašice sa '''pet istaknutih rebara'''. Veoma su čvrste i ne mogu se zdrobiti prstima. | * <span style="color: #000000;">'''Plod:''' Drvenaste orašice sa '''pet istaknutih rebara'''. Veoma su čvrste i ne mogu se zdrobiti prstima.</span> | ||
</div> | |||
</div> | |||
<div style="clear: both;"></div> | |||
=== 🌿 Uslovi za uzgoj i otpornost === | === 🌿 Uslovi za uzgoj i otpornost === | ||
* '''Stanište:''' Najbolje uspeva na dubokim, plodnim i umereno vlažnim zemljištima. | * <span style="color: #000000;">'''Stanište:''' Najbolje uspeva na dubokim, plodnim i umereno vlažnim zemljištima.</span> | ||
* '''Otpornost:''' Veoma dobro podnosi niske temperature. Ipak, nešto je osetljivija na ekstremnu vrelinu i veoma suv vazduh u betonskim delovima grada u poređenju sa nekim drugim vrstama lipa. | * <span style="color: #000000;">'''Otpornost:''' Veoma dobro podnosi niske temperature. Ipak, nešto je osetljivija na ekstremnu vrelinu i veoma suv vazduh u betonskim delovima grada u poređenju sa nekim drugim vrstama lipa.</span> | ||
<div style="max-width: 600px; margin: 25px 0; padding: 15px; border: 1px solid #e1e4e8; border-left: 5px solid #f1c40f; background-color: #fffdf5; border-radius: 4px; | <div style="max-width: 600px; margin: 25px 0; padding: 15px; border: 1px solid #e1e4e8; border-left: 5px solid #f1c40f; background-color: #fffdf5; border-radius: 4px; color: #000000; box-shadow: 0 5px 10px rgba(0,0,0,0.1);"> | ||
<span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">🐝</span> '''Pčelinja paša i med''' | <span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">🐝</span> '''Pčelinja paša i med''' | ||
<p style="margin-top: 5px; color: #000000 | <p style="margin-top: 5px; color: #000000;">Lipa je jedna od najvažnijih pčelinjih paša. Jedno stablo krupnolisne lipe može dati nektara za skoro 10 kg vrhunskog meda! Pčele sakupljaju nektar koji se luči duboko u dnu cveta, zaštićen listićem od kiše i sunca.</p> | ||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
Revision as of 07:41, 22 June 2026
Krupnolisna lipa (Tilia platyphyllos)
Krupnolisna lipa
Tilia platyphyllos Scop.
- Porodica: Malvaceae (Slezovi)
Krupnolisna lipa je snažno i dugovečno listopadno drvo, prepoznatljivo po svom brzom rastu u mladosti i impresivnim dimenzijama.
🌳 Morfologija i rast
- Dimenzije: Odrasla stabla najčešće dostižu visinu između 20 i 30 metara. Formira široku, gustu i zaobljenu krošnju koja pruža duboku hladovinu.
- Kora: U mladosti je glatka i siva, dok sa starošću postaje tamnija i uzdužno ispucala.
- Listovi: Srcoliki su i krupni. Ključna botanička razlika u odnosu na sitnolisnu lipu je to što su listovi krupnolisne lipe sa naličja meko dlakavi po celoj površini, a u pazuhu nerava imaju bele dlačice.
Cvet krupnolisne lipe
🌼 Cvet i plod
- Cvet: Cvetovi su bledožuti i veoma mirisni. Ova vrsta cveta najranije od svih lipa (početkom juna). Cvasti imaju dugački listić koji služi kao padobran za seme.
- Plod: Drvenaste orašice sa pet istaknutih rebara. Veoma su čvrste i ne mogu se zdrobiti prstima.
🌿 Uslovi za uzgoj i otpornost
- Stanište: Najbolje uspeva na dubokim, plodnim i umereno vlažnim zemljištima.
- Otpornost: Veoma dobro podnosi niske temperature. Ipak, nešto je osetljivija na ekstremnu vrelinu i veoma suv vazduh u betonskim delovima grada u poređenju sa nekim drugim vrstama lipa.
🐝 Pčelinja paša i med
Lipa je jedna od najvažnijih pčelinjih paša. Jedno stablo krupnolisne lipe može dati nektara za skoro 10 kg vrhunskog meda! Pčele sakupljaju nektar koji se luči duboko u dnu cveta, zaštićen listićem od kiše i sunca.
