|
|
| Line 1: |
Line 1: |
| __NOTOC__ | | __NOTOC__ |
| <div style="background-color: #c4df96; padding: 25px; border-radius: 15px; border: 1px solid #b3ce85; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif; color: #000000; line-height: 1.7;">
| |
|
| |
| == Jorgovan (''Syringa vulgaris__NOTOC__
| |
| <div style="background-color: #c4df96; padding: 25px; border-radius: 15px; border: 1px solid #b3ce85; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif; color: #000000; line-height: 1.7;"> | | <div style="background-color: #c4df96; padding: 25px; border-radius: 15px; border: 1px solid #b3ce85; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif; color: #000000; line-height: 1.7;"> |
|
| |
|
| Line 41: |
Line 38: |
| <span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">💜</span> '''Zanimljivost: Dolina jorgovana''' | | <span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">💜</span> '''Zanimljivost: Dolina jorgovana''' |
| <p>U srpskoj istoriji jorgovan zauzima posebno mesto zahvaljujući legendi o Dolini jorgovana u dolini reke Ibar, koju je kralj Stefan Uroš I zasadio u znak ljubavi prema Jeleni Anžujskoj.</p> | | <p>U srpskoj istoriji jorgovan zauzima posebno mesto zahvaljujući legendi o Dolini jorgovana u dolini reke Ibar, koju je kralj Stefan Uroš I zasadio u znak ljubavi prema Jeleni Anžujskoj.</p> |
| </div>
| |
|
| |
| </div>
| |
| <div style="clear: both;"></div>
| |
| </div>'') ==
| |
|
| |
| __NOTOC__
| |
| <div style="max-width: 900px; text-align: left; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">
| |
|
| |
| {| style="float: right; width: 100%; max-width: 320px; margin: 0 0 20px 20px; border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #fdfaf1; padding: 5px; border-radius: 8px; box-sizing: border-box; color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;"
| |
| | style="text-align: center; width: 100%;" | [[File:Jorgovan.JPG|class=mw-fill|style="width: 100%; height: auto; display: block;"|Cvasti jorgovana]]
| |
| |-
| |
| | style="padding: 10px; background: #fff9e6; border-radius: 5px; color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;" |
| |
| <div style="text-align: center; font-weight: bold; font-size: 1.2em; margin-bottom: 5px; color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">Jorgovan</div>
| |
| <div style="text-align: center; font-style: italic; color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">Syringa vulgaris L.</div>
| |
| <hr style="border: 0; border-top: 1px solid #7b1fa2;">
| |
| * <span style="color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">'''Porodica:''' Oleaceae (Masline)</span>
| |
| * <span style="color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">'''Visina:''' do 10 m</span>
| |
| * <span style="color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">'''Karakteristika:''' Intenzivan miris</span>
| |
| |}
| |
|
| |
| '''Jorgovan''' je popularan rod od oko 20 vrsta cvetnica koji pripada porodici maslina. Njegov prirodni areal obuhvata delove jugoistočne Evrope i Male Azije, a vrsta ''Syringa vulgaris'' (obični jorgovan) najbrojniji je i najpoznatiji predstavnik ovog roda na našim prostorima.
| |
|
| |
| === 🌳 Morfologija i rast ===
| |
| * <span style="color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">'''Stablo i kora:''' Raste kao grm ili malo listopadno drvo visine '''do 10 metara''', sa stabljikama prečnika do 30 cm. Kora izdanaka se menja tokom starenja — od zelene i glatke u mladosti, do tamnijih tonova koji se ljuspaju kod starijih grana.</span>
| |
| * <span style="color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">'''Listovi:''' Uglavnom su '''srcoliki''', bez dlačica i režnjeva, sa naglašenim šiljatim vrhom. Smešteni su na kratkim drškama, pri čemu je lice lista primetno tamnije zeleno u odnosu na njegovo naličje.</span>
| |
| * <span style="color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">'''Pupoljci:''' Ovalnog su oblika i imaju karakterističan zašiljen vrh.</span>
| |
|
| |
| === 🌸 Cvet i plod ===
| |
| * <span style="color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">'''Cvetanje:''' Jorgovan cveta od aprila do maja. Pojedinačni cvetovi su sitni, ali su grupisani u velike, guste '''grozdaste cvasti''' dužine oko 20 cm.</span>
| |
| * <span style="color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">'''Boja i miris:''' Iako je uobičajena boja ljubičasta, jorgovan se često javlja u roze, beloj, žutoj, pa čak i u boji trule višnje. Poznat je po svom '''intenzivnom i opojnom mirisu''' koji privlači brojne oprašivače.</span>
| |
| * <span style="color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">'''Plod:''' Plod je dvodelna '''čaura''' sa šiljatim vrhom, koja se u jesen otvara uzdužno na dva dela kako bi oslobodila seme.</span>
| |
|
| |
| === 🌿 Uslovi gajenja i primena ===
| |
| <span style="color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">Jorgovan je skroman u pogledu zemljišta, ali traži sunčane ili polusenovite položaje. Izuzetno dobro podnosi niske zimske temperature. Zbog raskošnog prolećnog cvetanja, nezaobilazan je ukras u baštama, parkovima i živim ogradama.</span>
| |
|
| |
| <div style="max-width: 600px; margin: 25px 0; padding: 15px; border: 1px solid #d1c4e9; border-left: 5px solid #7b1fa2; background-color: #fffdf5; border-radius: 4px; color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">
| |
| <span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">💜</span> '''Zanimljivost: Dolina jorgovana'''
| |
| <p style="margin-top: 5px; color: #000000; font-family: 'Zing Rust', Georgia, serif;">U srpskoj istoriji i tradiciji jorgovan zauzima posebno mesto zahvaljujući legendi o '''Dolini jorgovana''' u dolini reke Ibar. Prema predanju, srpski kralj Stefan Uroš I naredio je da se cela dolina zasadi jorgovanima u znak ljubavi prema svojoj budućoj supruzi, francuskoj princezi Jeleni Anžujskoj, kako bi je predeo podsećao na rodnu Provansu.</p>
| |
| </div> | | </div> |
|
| |
|
Jorgovan (Syringa vulgaris)
|
|
Jorgovan
Syringa vulgaris L.
- Porodica: Oleaceae (Masline)
- Visina: do 10 m
- Karakteristika: Intenzivan miris
|
Jorgovan je popularan rod od oko 20 vrsta cvetnica koji pripada porodici maslina. Njegov prirodni areal obuhvata delove jugoistočne Evrope i Male Azije, a vrsta Syringa vulgaris (obični jorgovan) najbrojniji je i najpoznatiji predstavnik ovog roda na našim prostorima.
🌳 Morfologija i rast
- Stablo i kora: Raste kao grm ili malo listopadno drvo visine do 10 metara. Kora izdanaka se menja tokom starenja.
- Listovi: Uglavnom su srcoliki, bez dlačica i režnjeva, sa naglašenim šiljatim vrhom.
- Pupoljci: Ovalnog su oblika i imaju karakterističan zašiljen vrh.
🌸 Cvet i plod
- Cvetanje: Jorgovan cveta od aprila do maja u velikim grozdastim cvastima.
- Boja i miris: Poznat po svom intenzivnom i opojnom mirisu.
- Plod: Plod je dvodelna čaura sa šiljatim vrhom.
🌿 Uslovi gajenja i primena
Jorgovan je skroman u pogledu zemljišta, ali traži sunčane ili polusenovite položaje. Izuzetno dobro podnosi niske zimske temperature.
💜 Zanimljivost: Dolina jorgovana
U srpskoj istoriji jorgovan zauzima posebno mesto zahvaljujući legendi o Dolini jorgovana u dolini reke Ibar, koju je kralj Stefan Uroš I zasadio u znak ljubavi prema Jeleni Anžujskoj.
