Beli glog
Beli glog (Crataegus monogyna)
| 300px|border|Crveni plodovi belog gloga |
|
Beli glog
Crataegus monogyna Jacq.
|
Beli glog je dugovečni listopadni žbun ili nisko drvo iz porodice ruža. Veoma je rasprostranjen u našim krajevima, gde naseljava ivice šuma, šikare i napuštene pašnjake, a u narodu je od davnina poznat kao izuzetno lekovita biljka.
🌳 Morfologija i rast
- Stablo i grane: Dostiže visinu do 10 metara. Kora je sivkasta i glatka, dok su mladi izdanci u početku blago dlakavi, a kasnije ogole. Grančice su naoružane oštrim trnovima dužine do 1 cm.
- Koren: Korenov sistem je odlično razvijen, dubok i snažan, što mu omogućava opstanak na posnim i kamenitim terenima.
- Listovi: Nalaze se na naizmenično postavljenim drškama (1–2 cm). Široko su jajasti, a lisna ploča je duboko prstasto urezana na 3 do 7 nazubljenih režnjeva.
- Pupoljci: Sitni su (3–5 mm) i zaštićeni većim brojem crvenkastosmeđih ljuspi.
🌸 Cvet i plod
- Cvetanje: Javlja se u maju i junu, nakon što drvo lista. Cvetovi su sitni, beli ili svetloružičasti, sakupljeni u bogate, mnogocvetne cvasti (gronje). Imaju 5 čašičnih i 5 kruničnih listića, sa uočljivim crvenim prašnicima.
- Jedan tučak: Glavna odlika belog gloga je što cvet sadrži samo jedan tučak.
- Plod: Široko-jajasta, mesnata crvena koštunica (5–10 mm). Unutar ploda se nalazi tačno jedno sivo seme, ovalnog oblika, dugo oko 4–7 mm. Plodovi sazrevaju u jesen i ostaju na granama dugo nakon opadanja lišća.
🌿 Uslovi gajenja i značaj
Beli glog je izuzetno skromna i otporna vrsta. Odlično podnosi sušu, jake vetrove, niske temperature i direktno sunce. Zbog jakog trnja i guste krošnje, često se sadi kao neprobojna i dugovečna živa ograda.
❤️ Zanimljivost: Lek za srce i čuvar od uroka
U modernoj fitoterapiji, beli glog se smatra jednom od najvrednijih biljaka za jačanje srca i regulisanje krvnog pritiska, jer njegovi cvetovi i plodovi obiluju lekovitim flavonoidima. Pored medicine, glog ima duboko mesto u srpskoj mitologiji – verovalo se da je to sveto i moćno drvo koje pruža zaštitu od zlih sila, pa se od njegovog drveta tradicionalno pravio glogov kolac.
