Lipa: Difference between revisions

From Drveće govori
Jump to navigationJump to search
← Older editNewer edit →
Tijana (talk | contribs)
386 edits
VisualWikitext
Tijana (talk | contribs)
386 edits
Tijana (talk | contribs)
386 edits
Line 1: Line 1:
== Krupnolisna lipa (''Tilia platyphyllos'') ==
== Krupnolisna lipa (lat. ''Tilia platyphyllos'') ==
__NOTOC__
<div style="max-width: 900px; font-family: 'Segoe UI', Roboto, sans-serif; color: #2c3e50; line-height: 1.7; text-align: left;">


Krupnolisna lipa je snažno i dugovečno listopadno drvo, prepoznatljivo po svom brzom rastu u mladosti i impresivnim dimenzijama koje dostiže u zrelom dobu. Omiljena je u parkovima zbog guste senke i opojnog mirisa.
{| style="float: right; width: 320px; margin-left: 25px; border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; border-radius: 8px;"
| style="text-align: center;" | [[Datoteka:Images.jpg|300px|border|Cvet krupnolisne lipe sa karakterističnim priperkom]]
|-
| style="padding: 10px; background: #fff9e6; border-radius: 5px;" |
<div style="text-align: center; font-weight: bold; font-size: 1.2em; margin-bottom: 5px;">Krupnolisna lipa</div>
<div style="text-align: center; font-style: italic; color: #555;">Tilia platyphyllos Scop.</div>
<hr style="border: 0; border-top: 1px solid #ccc;">
* '''Porodica:''' Malvaceae (Slezovi)
* '''Visina:''' 20–30 (40) m
* '''Cvetanje:''' Jun (najranija vrsta lipe)
* '''Plod:''' Orašica sa 5 rebara
|}


'''Krupnolisna lipa''' (lat. ''Tilia platyphyllos'') je snažno i dugovečno listopadno drvo, prepoznatljivo po svom brzom rastu u mladosti i impresivnim dimenzijama. Omiljena je u gradskom zelenilu zbog guste senke i opojnog mirisa cvetova koji najavljuju početak leta.


'''''Morfologija i rast'''''  
=== 🌳 Morfologija i rast ===
* '''Dimenzije:''' Odrasla stabla najčešće dostižu visinu između 20 i 30 metara. Formira široku, gustu i zaobljenu krošnju koja pruža duboku hladovinu.
* '''Kora:''' U mladosti je glatka i siva, dok sa starošću postaje tamnija i uzdužno ispucala.
* '''Listovi:''' Srcoliki su i krupni (do 15 cm). Ključna botanička razlika u odnosu na sitnolisnu lipu je to što su listovi krupnolisne lipe sa naličja '''meko dlakavi po celoj površini''', a u pazuhu nerava imaju '''bele dlačice'''.


'''Dimenzije:''' Odrasla stabla najčešće dostižu visinu između 20 i 30 metara. Formira široku, gustu i zaobljenu krošnju koja može dostići prečnik od oko 20 metara.
=== 🌼 Cvet i plod ===
* '''Cvet:''' Cvetovi su bledožuti i veoma mirisni. Ova vrsta '''cveta najranije''' od svih lipa (obično početkom juna). Cvasti imaju dugački priperak (listić) koji služi za rasejavanje semena vetrom.
* '''Plod:''' Plodovi su drvenaste orašice koje imaju '''pet istaknutih uzdužnih rebara'''. Ljuska ploda je veoma čvrsta i ne može se lako slomiti pod prstima.


'''Listovi:''' Kao što joj ime kaže, odlikuje se krupnim, srcolikim listovima tamnozelene boje. Za razliku od sitnolisne lipe, listovi su joj sa donje strane često prekriveni finim dlačicama, naročito u uglovima nerava.
=== 🌿 Uslovi za uzgoj i otpornost ===
* '''Stanište:''' Najbolje uspeva na dubokim, plodnim i umereno vlažnim zemljištima.
* '''Otpornost:''' Veoma dobro podnosi niske temperature. Ipak, nešto je osetljivija na ekstremnu vrelinu i veoma suv vazduh u betonskim delovima grada u poređenju sa nekim drugim vrstama lipa.


'''Kora:''' U mladosti je glatka i siva, dok sa starošću postaje tamnija i duboko ispucala.
<div style="clear: both;"></div>
 
</div>
 
'''''Cvet i plod'''''
 
Lipa je jedna od najznačajnijih medonosnih vrsta u našim krajevima:
 
'''Cvet:''' Cvetovi su bledožuti, veoma prijatnog i intenzivnog mirisa. Cvetanje nastupa tokom juna i jula. Grupisani su u viseće štitaste cvasti koje se obično sastoje od 3 do 5 cvetova. Svaka cvast ima specifičan, duguljasti priperak (listić) koji pomaže u rasejavanju semena vetrom.
 
'''Plod:''' Plodovi su u obliku malih, okruglastih orašica. Za razliku od drugih vrsta lipa, plod krupnolisne lipe ima istaknuta uzdužna rebra i veoma čvrstu ljusku.
 
 
'''''Uslovi za uzgoj'''''
 
'''Stanište:''' Preferira duboka, plodna i umereno vlažna zemljišta.
 
'''Otpornost:''' Dobro podnosi niske temperature, ali je nešto osetljivija na ekstremnu gradsku sušu i zagađenje vazduha u odnosu na neke druge vrste iz svog roda.
 
 
[[File:Images.jpg|frame|caption]]

Revision as of 21:24, 6 May 2026

Krupnolisna lipa (lat. Tilia platyphyllos)

300px|border|Cvet krupnolisne lipe sa karakterističnim priperkom
Krupnolisna lipa
Tilia platyphyllos Scop.
  • Porodica: Malvaceae (Slezovi)
  • Visina: 20–30 (40) m
  • Cvetanje: Jun (najranija vrsta lipe)
  • Plod: Orašica sa 5 rebara

Krupnolisna lipa (lat. Tilia platyphyllos) je snažno i dugovečno listopadno drvo, prepoznatljivo po svom brzom rastu u mladosti i impresivnim dimenzijama. Omiljena je u gradskom zelenilu zbog guste senke i opojnog mirisa cvetova koji najavljuju početak leta.

🌳 Morfologija i rast

  • Dimenzije: Odrasla stabla najčešće dostižu visinu između 20 i 30 metara. Formira široku, gustu i zaobljenu krošnju koja pruža duboku hladovinu.
  • Kora: U mladosti je glatka i siva, dok sa starošću postaje tamnija i uzdužno ispucala.
  • Listovi: Srcoliki su i krupni (do 15 cm). Ključna botanička razlika u odnosu na sitnolisnu lipu je to što su listovi krupnolisne lipe sa naličja meko dlakavi po celoj površini, a u pazuhu nerava imaju bele dlačice.

🌼 Cvet i plod

  • Cvet: Cvetovi su bledožuti i veoma mirisni. Ova vrsta cveta najranije od svih lipa (obično početkom juna). Cvasti imaju dugački priperak (listić) koji služi za rasejavanje semena vetrom.
  • Plod: Plodovi su drvenaste orašice koje imaju pet istaknutih uzdužnih rebara. Ljuska ploda je veoma čvrsta i ne može se lako slomiti pod prstima.

🌿 Uslovi za uzgoj i otpornost

  • Stanište: Najbolje uspeva na dubokim, plodnim i umereno vlažnim zemljištima.
  • Otpornost: Veoma dobro podnosi niske temperature. Ipak, nešto je osetljivija na ekstremnu vrelinu i veoma suv vazduh u betonskim delovima grada u poređenju sa nekim drugim vrstama lipa.
Retrieved from "http://drvecegovori.podrska-mdk3.rs/index.php?title=Lipa&oldid=120"