Breza: Difference between revisions
From Drveće govori
Jump to navigationJump to search
| Line 21: | Line 21: | ||
|} | |} | ||
'''Breza''' | '''Breza''', poznata i kao obična ili bela breza, elegantno je listopadno drvo prepoznatljivo po svojoj beloj kori i prozračnoj krošnji. Specifično ime ''pendula'' potiče od latinske reči za klatno, što opisuje njene tanke i dugačke grane koje lako trepere na vetru. | ||
=== 🌳 Morfologija i rast === | === 🌳 Morfologija i rast === | ||
* '''Dimenzije:''' Dostiže visinu do 30 metara. Krošnja je retka, svetla i jajastog oblika. | * '''Dimenzije:''' Dostiže visinu do 30 metara. Krošnja je retka, svetla i jajastog oblika. | ||
* '''Kora:''' Zahvaljujući prisustvu betulina, kora je srebrnasto bele boje i ljušti se u horizontalnim trakama. U donjem delu stabla kora je skoro crna i duboko ispucala. | * '''Kora:''' Zahvaljujući prisustvu betulina, kora je srebrnasto bele boje i ljušti se u horizontalnim trakama. U donjem delu stabla kora je skoro crna i duboko ispucala. | ||
* '''Listovi:''' Listovi su | * '''Listovi:''' Listovi su jajasti ili trouglasto-rombični. Na vrhu su zašiljeni, a po obodu dvostruko testerasto nazubljeni. U jesen poprimaju prepoznatljivu zlatnožutu boju. | ||
* '''Pupoljci:''' Jajasto-kupasti, mrke boje i karakteristično lepljivi. | * '''Pupoljci:''' Jajasto-kupasti, mrke boje i karakteristično lepljivi. | ||
=== 🌸 Cvet i plod === | === 🌸 Cvet i plod === | ||
* '''Cvetanje:''' Cvetovi su grupisani u viseće cvaasti | * '''Cvetanje:''' Cvetovi su grupisani u viseće cvaasti - rese. Biljka je jednodomna. | ||
* '''Rese:''' Muške rese su bez drške | * '''Rese:''' Muške rese su bez drške i vise po 2–3 zajedno. Ženske rese su kraće i nalaze se na drškama. | ||
* '''Sazrevanje:''' Plod je sitni krilati oraščić koji sazreva u kasno leto i lako se širi vetrom. | * '''Sazrevanje:''' Plod je sitni krilati oraščić koji sazreva u kasno leto i lako se širi vetrom. | ||
Revision as of 18:58, 7 May 2026
Breza (lat. Betula pendula)
| 300px|border|Bela breza u prirodi |
|
Breza
Betula pendula Roth.
|
Breza, poznata i kao obična ili bela breza, elegantno je listopadno drvo prepoznatljivo po svojoj beloj kori i prozračnoj krošnji. Specifično ime pendula potiče od latinske reči za klatno, što opisuje njene tanke i dugačke grane koje lako trepere na vetru.
🌳 Morfologija i rast
- Dimenzije: Dostiže visinu do 30 metara. Krošnja je retka, svetla i jajastog oblika.
- Kora: Zahvaljujući prisustvu betulina, kora je srebrnasto bele boje i ljušti se u horizontalnim trakama. U donjem delu stabla kora je skoro crna i duboko ispucala.
- Listovi: Listovi su jajasti ili trouglasto-rombični. Na vrhu su zašiljeni, a po obodu dvostruko testerasto nazubljeni. U jesen poprimaju prepoznatljivu zlatnožutu boju.
- Pupoljci: Jajasto-kupasti, mrke boje i karakteristično lepljivi.
🌸 Cvet i plod
- Cvetanje: Cvetovi su grupisani u viseće cvaasti - rese. Biljka je jednodomna.
- Rese: Muške rese su bez drške i vise po 2–3 zajedno. Ženske rese su kraće i nalaze se na drškama.
- Sazrevanje: Plod je sitni krilati oraščić koji sazreva u kasno leto i lako se širi vetrom.
🌿 Uslovi za uzgoj i specifičnosti
- Svetlost: Kao izrazita pionirska vrsta, breza zahteva mnogo svetlosti i prva naseljava ogoljena staništa.
- Otpornost: Izuzetno je otporna na mraz i niske temperature, zbog čega opstaje i u najhladnijim krajevima.
❄️ Zanimljivost: Zašto je breza bela?
Bela boja kore potiče od kristala betulina koji odbijaju sunčevu svetlost. Ovo je genijalan prirodni mehanizam odbrane: tokom ledenih zima, belina sprečava da se tamno stablo pregreje na suncu, čime se izbegava pucanje kore usled naglih temperaturnih razlika između dana i noći!
