Orah: Difference between revisions
From Drveće govori
Jump to navigationJump to search
| (6 intermediate revisions by the same user not shown) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
== Orah ( | <div style="background-color: #e8f3e8; padding: 25px; border-radius: 15px; border: 1px solid #d0e0d0; font-family: 'Segoe UI', Roboto, sans-serif; color: #2c3e50; line-height: 1.7;"> | ||
== Orah (''Juglans regia'') == | |||
__NOTOC__ | __NOTOC__ | ||
<div style="max-width: 900px | <div style="max-width: 900px; text-align: left;"> | ||
{| style="float: right; width: 320px; margin-left: 25px; border: 1px solid #c8ccd1; background-color: # | {| style="float: right; width: 320px; margin-left: 25px; border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #fdfaf1; padding: 5px; border-radius: 8px;" | ||
| style="text-align: center;" | [[Datoteka:Orah_u_prirodi.jpg|300px|border|Stablo domaćeg oraha u punom razvoju]] | | style="text-align: center;" | [[Datoteka:Orah_u_prirodi.jpg|300px|border|Stablo domaćeg oraha u punom razvoju]] | ||
|- | |- | ||
| style="padding: 10px; background: # | | style="padding: 10px; background: #f5ede0; border-radius: 5px;" | | ||
<div style="text-align: center; font-weight: bold; font-size: 1.2em; margin-bottom: 5px;">Orah</div> | <div style="text-align: center; font-weight: bold; font-size: 1.2em; margin-bottom: 5px;">Orah</div> | ||
<div style="text-align: center; font-style: italic; color: #555;">Juglans regia L.</div> | <div style="text-align: center; font-style: italic; color: #555;">Juglans regia L.</div> | ||
| Line 12: | Line 14: | ||
* '''Porodica:''' Juglandaceae (Orasi) | * '''Porodica:''' Juglandaceae (Orasi) | ||
* '''Visina:''' 25–35 m | * '''Visina:''' 25–35 m | ||
* '''Karakteristika:''' Luči juglon (alelopatija) | * '''Karakteristika:''' Luči juglon (alelopatija) | ||
|} | |} | ||
'''Orah''' | '''Orah''' , poznat i kao domaći ili kraljevski orah, impozantno je listopadno drvo prepoznatljivo po svojoj snazi i dugovečnosti. Najbolje uspeva na otvorenim prostorima gde može u potpunosti da razvije svoju raskošnu krošnju. | ||
=== 🌳 Morfologija i rast === | === 🌳 Morfologija i rast === | ||
| Line 26: | Line 26: | ||
=== 🌸 Cvet i plod === | === 🌸 Cvet i plod === | ||
* '''Cvetanje:''' Orah je jednodomna biljka (muški i ženski cvetovi su na istom stablu). Muški cvetovi formiraju viseće rese, dok su ženski sitni i nalaze se na vrhovima grančica. Cveta u proleće, uporedo sa listanjem. | * '''Cvetanje:''' Orah je jednodomna biljka (muški i ženski cvetovi su na istom stablu). Muški cvetovi formiraju viseće rese, dok su ženski sitni i nalaze se na vrhovima grančica. Cveta u proleće, uporedo sa listanjem. | ||
* '''Plod:''' Botanički gledano, plod je | * '''Plod:''' Botanički gledano, plod je '''koštunica'''. Spoljašnji zeleni, mesnati omotač s jeseni puca i otkriva tvrdu, drvenastu ljusku u kojoj se nalazi veoma hranljivo jezgro. Plodovi sazrevaju u septembru i oktobru. | ||
=== 🌿 Uslovi za uzgoj i specifičnosti === | === 🌿 Uslovi za uzgoj i specifičnosti === | ||
* '''Svetlost i toplota:''' Zahteva punu izloženost suncu i dugu, toplu vegetacionu sezonu. | * '''Svetlost i toplota:''' Zahteva punu izloženost suncu i dugu, toplu vegetacionu sezonu. | ||
* '''Osetljivost:''' Veoma je osetljiv na jake zimske mrazeve, kao i na kasne prolećne mrazeve koji lako oštećuju mlade cvetove i tek izlistale izdanke. | * '''Osetljivost:''' Veoma je osetljiv na jake zimske mrazeve, kao i na kasne prolećne mrazeve koji lako oštećuju mlade cvetove i tek izlistale izdanke. | ||
<div style="margin: | <div style="max-width: 600px; margin: 25px 0; padding: 15px; border: 1px solid #d7ccc8; border-left: 5px solid #8d6e63; background-color: #efebe9; border-radius: 4px;"> | ||
<span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">🌿</span> '''Zanimljivost: Zašto je orah sam?''' | <span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">🌿</span> '''Zanimljivost: Zašto je orah sam?''' | ||
<p style="margin-top: 5px; color: #444;">Orah koristi hemijsko oružje zvano '''juglon'''. On ovu materiju ispušta kroz koren i lišće u zemlju, čime praktično "truje" tlo za druge biljke. To je razlog zašto ispod oraha retko šta uspeva da poraste — on tako čuva svu vodu i minerale samo za sebe!</p> | <p style="margin-top: 5px; color: #444;">Orah koristi hemijsko oružje zvano '''juglon'''. On ovu materiju ispušta kroz koren i lišće u zemlju, čime praktično "truje" tlo za druge biljke. To je razlog zašto ispod oraha retko šta uspeva da poraste — on tako čuva svu vodu i minerale samo za sebe!</p> | ||
</div> | </div> | ||
</div> | |||
<div style="clear: both;"></div> | <div style="clear: both;"></div> | ||
</div> | </div> | ||
Latest revision as of 14:13, 9 May 2026
Orah (Juglans regia)
| 300px|border|Stablo domaćeg oraha u punom razvoju |
|
Orah
Juglans regia L.
|
Orah , poznat i kao domaći ili kraljevski orah, impozantno je listopadno drvo prepoznatljivo po svojoj snazi i dugovečnosti. Najbolje uspeva na otvorenim prostorima gde može u potpunosti da razvije svoju raskošnu krošnju.
🌳 Morfologija i rast
- Dimenzije: Dostiže visinu od 25 do 35 metara, sa stablom prečnika i do 2 metra. U slobodnom prostoru formira kratko deblo i veoma široku, bogatu krošnju, dok je u gustim šumama primetno viši i uži.
- Kora: U mladosti je glatka i siva, dok kod starijih stabala postaje duboko uzdužno ispucala.
- Listovi: Listovi su neparno perasto složeni (sastoje se od 5–9 liski). Za razliku od drugih vrsta oraha, liske domaćeg oraha imaju ceo, gladak obod i ispuštaju karakterističan aromatičan miris pri trljanju.
🌸 Cvet i plod
- Cvetanje: Orah je jednodomna biljka (muški i ženski cvetovi su na istom stablu). Muški cvetovi formiraju viseće rese, dok su ženski sitni i nalaze se na vrhovima grančica. Cveta u proleće, uporedo sa listanjem.
- Plod: Botanički gledano, plod je koštunica. Spoljašnji zeleni, mesnati omotač s jeseni puca i otkriva tvrdu, drvenastu ljusku u kojoj se nalazi veoma hranljivo jezgro. Plodovi sazrevaju u septembru i oktobru.
🌿 Uslovi za uzgoj i specifičnosti
- Svetlost i toplota: Zahteva punu izloženost suncu i dugu, toplu vegetacionu sezonu.
- Osetljivost: Veoma je osetljiv na jake zimske mrazeve, kao i na kasne prolećne mrazeve koji lako oštećuju mlade cvetove i tek izlistale izdanke.
🌿 Zanimljivost: Zašto je orah sam?
Orah koristi hemijsko oružje zvano juglon. On ovu materiju ispušta kroz koren i lišće u zemlju, čime praktično "truje" tlo za druge biljke. To je razlog zašto ispod oraha retko šta uspeva da poraste — on tako čuva svu vodu i minerale samo za sebe!
