Grab - Revision history

Tijana: /* 🌸 Cvet i plod */

2026-05-15T12:22:31Z

🌸 Cvet i plod

← Older revision		Revision as of 11:22, 15 May 2026
Line 26:		Line 26:
	=== 🌸 Cvet i plod ===		=== 🌸 Cvet i plod ===
	* '''Cvetanje:''' Grab je jednodomna biljka. Muški i ženski cvetovi su sakupljeni u neupadljive '''rese''' koje se otvaraju u proleće, istovremeno sa listanjem.		* '''Cvetanje:''' Grab je jednodomna biljka. Muški i ženski cvetovi su sakupljeni u neupadljive '''rese''' koje se otvaraju u proleće, istovremeno sa listanjem.
	* '''Plod:''' Mala, tvrda '''orašica''' koja je pričvršćena za karakteristični trorežnjeviti ~~priperak (~~listić). Plodovi vise u gustim, svetlozelenim grozdovima ~~dugim do 15 cm~~ i sazrevaju u oktobru.		* '''Plod:''' Mala, tvrda '''orašica''' koja je pričvršćena za karakteristični trorežnjeviti listić. Plodovi vise u gustim, svetlozelenim grozdovima i sazrevaju u oktobru.

	=== 🌿 Uslovi gajenja i primena ===		=== 🌿 Uslovi gajenja i primena ===

Tijana: /* 🌳 Morfologija i rast */

2026-05-15T12:21:52Z

🌳 Morfologija i rast

← Older revision		Revision as of 11:21, 15 May 2026
Line 21:		Line 21:
	=== 🌳 Morfologija i rast ===		=== 🌳 Morfologija i rast ===
	* '''Stablo i kora:''' Dostiže visinu od '''10 do 20 metara'''. Deblo je prepoznatljiva po tome što je često nepravilno, mišićavo i sa uzdužnim žlebovima. Kora ostaje '''glatka i svetlosiva''' čak i kod starijih stabala.		* '''Stablo i kora:''' Dostiže visinu od '''10 do 20 metara'''. Deblo je prepoznatljiva po tome što je često nepravilno, mišićavo i sa uzdužnim žlebovima. Kora ostaje '''glatka i svetlosiva''' čak i kod starijih stabala.
	* '''Koren:''' Razvija se pretežno radijalno i horizontalno u površinskom sloju zemljišta ~~(do 1,4 m dubine)~~, formirajući gustu mrežu žilica.		* '''Koren:''' Razvija se pretežno radijalno i horizontalno u površinskom sloju zemljišta, formirajući gustu mrežu žilica.
	* '''Listovi:''' Naizmenični, jajasti~~, dugi 5–10 cm, sa 10–15 pari istaknutih bočnih nerava~~. U jesen lišće dobija '''bleštavo žutu boju''', a specifičnost je što suvo lišće često ostaje na granama sve do narednog proleća.		* '''Listovi:''' Naizmenični i jajasti. U jesen lišće dobija '''bleštavo žutu boju''', a specifičnost je što suvo lišće često ostaje na granama sve do narednog proleća.

	=== 🌸 Cvet i plod ===		=== 🌸 Cvet i plod ===

Tijana at 12:20, 15 May 2026

2026-05-15T12:20:56Z

← Older revision		Revision as of 11:20, 15 May 2026
Line 14:		Line 14:
	* '''Porodica:''' Betulaceae (Breze)		* '''Porodica:''' Betulaceae (Breze)
	* '''Visina:''' 10–20 m (do 25 m)		* '''Visina:''' 10–20 m (do 25 m)
	* '''Širina krošnje:''' 7–12 m
	* '''Kora:''' Glatka i svetlosiva
	* '''Karakteristika:''' Izuzetno tvrdo drvo		* '''Karakteristika:''' Izuzetno tvrdo drvo
	\|}		\|}

Tijana at 12:19, 15 May 2026

2026-05-15T12:19:18Z

← Older revision		Revision as of 11:19, 15 May 2026
Line 8:		Line 8:
	\| style="text-align: center;" \| [[Datoteka:Carpinus_betulus.jpg\|300px\|border\|Gusta krošnja običnog graba]]		\| style="text-align: center;" \| [[Datoteka:Carpinus_betulus.jpg\|300px\|border\|Gusta krošnja običnog graba]]
	\|-		\|-
	\| style="padding: 10px; background: #~~f1f8e9~~; border-radius: 5px;" \|		\| style="padding: 10px; background: #fbf9f5; border-radius: 5px;" \|
	<div style="text-align: center; font-weight: bold; font-size: 1.2em; margin-bottom: 5px;">Grab</div>		<div style="text-align: center; font-weight: bold; font-size: 1.2em; margin-bottom: 5px;">Grab</div>
	<div style="text-align: center; font-style: italic; color: #555;">Carpinus betulus L.</div>		<div style="text-align: center; font-style: italic; color: #555;">Carpinus betulus L.</div>
	<hr style="border: 0; border-top: 1px solid #~~aed581~~;">		<hr style="border: 0; border-top: 1px solid #d7ccc8;">
	* '''Porodica:''' Betulaceae (Breze)		* '''Porodica:''' Betulaceae (Breze)
	* '''Visina:''' 10–20 m (do 25 m)		* '''Visina:''' 10–20 m (do 25 m)
Line 33:		Line 33:
	Grab ima umeren rast (oko 35 cm godišnje u visinu). Odlično podnosi duboku senku i orezivanje, zbog čega je, uz šimšir, najbolja domaća vrsta za formiranje gustih, neprobojnih '''živih ograda''' i zelenih lavirinta u parkovima.		Grab ima umeren rast (oko 35 cm godišnje u visinu). Odlično podnosi duboku senku i orezivanje, zbog čega je, uz šimšir, najbolja domaća vrsta za formiranje gustih, neprobojnih '''živih ograda''' i zelenih lavirinta u parkovima.

	<div style="max-width: 600px; margin: 25px 0; padding: 15px; border: 1px solid #~~aed581~~; border-left: 5px solid #~~558b2f~~; background-color: #~~f1f8e9~~; border-radius: 4px;">		<div style="max-width: 600px; margin: 25px 0; padding: 15px; border: 1px solid #d7ccc8; border-left: 5px solid #5d4037; background-color: #efebe9; border-radius: 4px;">
	<span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">🪵</span> '''Zanimljivost: Gvozdeno drvo i zimska straža'''		<span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">🪵</span> '''Zanimljivost: Gvozdeno drvo i zimska straža'''
	<p style="margin-top: 5px; color: #444;">Drvo graba je toliko teško, gusto i tvrdo da se u narodu često naziva '''„gvozdeno drvo”'''. Kroz istoriju se koristilo za elemente koji trpe najveća naprezanja — zupčanike na vodenicama, alat i kolske osovine. Još jedna njegova zanimljivost je to što zimi ne opušta lako svoje suvo, smeđe lišće. Ono ostaje na granama da štiti mlade pupoljke od ledenih vetrova i mraza sve dok ga u proleće ne potisnu novi listovi.</p>		<p style="margin-top: 5px; color: #444;">Drvo graba je toliko teško, gusto i tvrdo da se u narodu često naziva '''„gvozdeno drvo”'''. Kroz istoriju se koristilo za elemente koji trpe najveća naprezanja — zupčanike na vodenicama, alat i kolske osovine. Još jedna njegova zanimljivost je to što zimi ne opušta lako svoje suvo, smeđe lišće. Ono ostaje na granama da štiti mlade pupoljke od ledenih vetrova i mraza sve dok ga u proleće ne potisnu novi listovi.</p>

Tijana at 12:18, 15 May 2026

2026-05-15T12:18:23Z

← Older revision		Revision as of 11:18, 15 May 2026
Line 1:		Line 1:
			<div style="background-color: #e8f3e8; padding: 25px; border-radius: 15px; border: 1px solid #d0e0d0; font-family: 'Segoe UI', Roboto, sans-serif; color: #2c3e50; line-height: 1.7;">

	== Grab (''Carpinus betulus'') ==		== Grab (''Carpinus betulus'') ==
			__NOTOC__
			<div style="max-width: 900px; text-align: left;">

			{\| style="float: right; width: 320px; margin-left: 25px; border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #ffffff; padding: 5px; border-radius: 8px;"
			\| style="text-align: center;" \| [[Datoteka:Carpinus_betulus.jpg\|300px\|border\|Gusta krošnja običnog graba]]
			\|-
			\| style="padding: 10px; background: #f1f8e9; border-radius: 5px;" \|
			<div style="text-align: center; font-weight: bold; font-size: 1.2em; margin-bottom: 5px;">Grab</div>
			<div style="text-align: center; font-style: italic; color: #555;">Carpinus betulus L.</div>
			<hr style="border: 0; border-top: 1px solid #aed581;">
			* '''Porodica:''' Betulaceae (Breze)
			* '''Visina:''' 10–20 m (do 25 m)
			* '''Širina krošnje:''' 7–12 m
			* '''Kora:''' Glatka i svetlosiva
			* '''Karakteristika:''' Izuzetno tvrdo drvo
			\|}

			'''Grab''' (obični grab) je izuzetno žilavo i dugovečno listopadno drvo srednje veličine. Naučni naziv roda potiče od starog rimskog imena, dok specifični epitet ''betulus'' (brezin) ukazuje na njegovu blisku botaničku srodnost sa brezama.

			=== 🌳 Morfologija i rast ===
			* '''Stablo i kora:''' Dostiže visinu od '''10 do 20 metara'''. Deblo je prepoznatljiva po tome što je često nepravilno, mišićavo i sa uzdužnim žlebovima. Kora ostaje '''glatka i svetlosiva''' čak i kod starijih stabala.
			* '''Koren:''' Razvija se pretežno radijalno i horizontalno u površinskom sloju zemljišta (do 1,4 m dubine), formirajući gustu mrežu žilica.
			* '''Listovi:''' Naizmenični, jajasti, dugi 5–10 cm, sa 10–15 pari istaknutih bočnih nerava. U jesen lišće dobija '''bleštavo žutu boju''', a specifičnost je što suvo lišće često ostaje na granama sve do narednog proleća.

			=== 🌸 Cvet i plod ===
			* '''Cvetanje:''' Grab je jednodomna biljka. Muški i ženski cvetovi su sakupljeni u neupadljive '''rese''' koje se otvaraju u proleće, istovremeno sa listanjem.
			* '''Plod:''' Mala, tvrda '''orašica''' koja je pričvršćena za karakteristični trorežnjeviti priperak (listić). Plodovi vise u gustim, svetlozelenim grozdovima dugim do 15 cm i sazrevaju u oktobru.

			=== 🌿 Uslovi gajenja i primena ===
			Grab ima umeren rast (oko 35 cm godišnje u visinu). Odlično podnosi duboku senku i orezivanje, zbog čega je, uz šimšir, najbolja domaća vrsta za formiranje gustih, neprobojnih '''živih ograda''' i zelenih lavirinta u parkovima.

			<div style="max-width: 600px; margin: 25px 0; padding: 15px; border: 1px solid #aed581; border-left: 5px solid #558b2f; background-color: #f1f8e9; border-radius: 4px;">
			<span style="font-size: 1.2em; margin-right: 8px;">🪵</span> '''Zanimljivost: Gvozdeno drvo i zimska straža'''
			<p style="margin-top: 5px; color: #444;">Drvo graba je toliko teško, gusto i tvrdo da se u narodu često naziva '''„gvozdeno drvo”'''. Kroz istoriju se koristilo za elemente koji trpe najveća naprezanja — zupčanike na vodenicama, alat i kolske osovine. Još jedna njegova zanimljivost je to što zimi ne opušta lako svoje suvo, smeđe lišće. Ono ostaje na granama da štiti mlade pupoljke od ledenih vetrova i mraza sve dok ga u proleće ne potisnu novi listovi.</p>
			</div>

			</div>
			<div style="clear: both;"></div>
			</div>

Tijana: Created page with "== Grab (''Carpinus betulus'') =="

2026-05-03T19:31:38Z

Created page with "== Grab (''Carpinus betulus'') =="

New page

== Grab (''Carpinus betulus'') ==